Śląskie: Właściciel EC Szombierki przygotowuje unijny projekt
Prywatny inwestor, który w ub. roku kupił zabytkową Elektrociepłownię Szombierki w Bytomiu, przygotowuje unijny projekt. Zewnętrzne wsparcie miałoby pozwolić na zabezpieczenie monumentalnego obiektu i rozpoczęcie w nim działalności kulturalnej.
![Śląskie: Właściciel EC Szombierki przygotowuje unijny projekt Śląskie: Właściciel EC Szombierki przygotowuje unijny projekt](Resources/../Resources/ar/38001/38138/1498413163b34904.jpg)
Spółka Rezonator kupiła elektrociepłownię w celu utworzenia w niej w przyszłości kulturalnego centrum rozrywki.
Jak zapewniła PAP przedstawicielka inwestora Agata Kamińska, przygotowywany obecnie projekt zostanie złożony w ogłoszonym pod koniec I kw. br. naborze wniosków dotyczących dziedzictwa kulturowego – w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Woj. Śląskiego na lata 2014-2020.
"Mam nadzieję, że uda nam się pozyskać takie środki, które pozwolą zrobić pierwsze kroki, żeby zatrzymać degradację tego obiektu i żeby można było wprowadzić do hali maszyn, która ma być główną halą widowiskową, taką liczbę osób, by organizować tam imprezy masowe" - powiedziała Kamińska.
"Planujemy tam wprowadzić tam takie moduły kulturalne, które pozwolą też lokalnej społeczności wejść do środka i prowadzić tam działania, zanim za kilka lat dojdzie też oferta komercyjna" - dodała.
Kamińska uściśliła też, że unijne dofinansowanie pozwoliłoby na razie na wstępne zabezpieczenie dachów i elewacji elektrociepłowni, a także na zapewnienie funkcjonalności – choć jeszcze nie estetyki – planowanej obecnie do udostępnienia części EC Szombierki.
Ogłoszony przez zarząd woj. śląskiego 31 marca br. i trwający do 30 czerwca nabór wniosków pod kątem RPO dotyczy prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych w obiektach wpisanych do rejestru zabytków prowadzonego przez Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, a także należących do Szlaku Zabytków Techniki Woj. Śląskiego. Budżet naboru wynosi 197,2 mln zł. Zgłaszane projekty mogą mieć wartość do 5 mln euro (kosztów całkowitych); wsparcie może sięgać 95 proc. w przypadku m.in. przedsięwzięć rewitalizacyjnych (lub 85 proc.).
Zgodnie z zapisami konkursu o dotacje mogę ubiegać się: samorządy, ich związki i stowarzyszenia (lub należące do nich całkowicie lub w większości podmioty), instytucje kultury, organizacje pozarządowe, organizacje religijne oraz inne państwowe lub samorządowe podmioty działające w zakresie kultury.
Kompleks elektrociepłowni w bytomskiej dzielnicy Szombierki zbudowano w 1920 r. Inwestorem i pierwszym właścicielem elektrowni była należąca do górnośląskiej linii rodu Schaffgotshów spółka Schaffgotsh Bergwerksgesellschaft. Nominalna moc 100 MW stawiała Szombierki wśród największych elektrowni w Niemczech i Europie.
Projektantami kompleksu byli kuzynowie Zillmann, twórcy m.in. zabytkowego osiedla robotniczego Nikiszowiec w Katowicach. Architektura elektrociepłowni inspirowana jest średniowiecznymi zamkami pruskimi - obiekt ma potężne ceglane mury, strzeliste okna i wewnętrzny dziedziniec oraz charakterystyczne trzy 120-metrowe kominy i wieżę zegarową.
Ze względu na architekturę i klimat obiekt z wygaszaną stopniowo produkcją od połowy lat 90. wykorzystywano do organizowania różnych imprez. W hali dawnej maszynowni z balkonami i krużgankami odbywały się m.in. koncerty i wystawy, warsztaty tańca i plenery artystyczne.
Elektrociepłownię sześć lat temu przejął fiński koncern Fortum, który m.in. przeprowadził prace zabezpieczające związane z dachami, rynnami i ogrzewaniem. Jednak, choć kompleks leży na Szlaku Zabytków Techniki Woj. Śląskiego, ze względu na przepisy bezpieczeństwa właściciel początkowo umożliwiał zwiedzanie turystom tylko w mocno ograniczonym zakresie, a później stało się to niemożliwe.
Fortum prowadził w Szombierkach tylko okresową, letnią produkcję ciepła. Koncern deklarował, że chętnie przekazałby obiekt miastu za symboliczną cenę - na ważne społecznie cele kulturalne, edukacyjne czy naukowe. Do czasu ew. sprzedaży firma deklarowała utrzymywanie kompleksu w dobrym stanie. W styczniu 2014 r. EC Szombierki wpisano na listę zabytków woj. śląskiego.
W lipcu ub. roku trójstronne porozumienie ws. sprzedaży monumentalnej zabytkowej Elektrociepłowni Szombierki w Bytomiu zawarły: Fortum, samorząd Bytomia oraz wskazana przez to miasto spółka Rezonator. Transakcja doszła do skutku w październiku.
Sprzedaż elektrociepłowni anonsowano wówczas jak krok w kierunku jej zabezpieczenia i przystosowania do nowych funkcji. W ostatnich latach społecznicy i miłośnicy regionu coraz częściej alarmowali, że obiekt stopniowo niszczeje i pada ofiarą złodziei złomu. Ponadto poprzedni właściciel usunął urządzenia - pozostały w zasadzie wyłącznie mury.
Spółka Rezonator deklaruje zamiar urządzenia w elektrociepłowni w kolejnych latach "innowacyjnego parku muzycznego" pod nazwą Generator - miejsca rozrywki i rekreacji dla rodzin z dziećmi, dla osób zainteresowanych sztuką, muzyką, np. z teatrem 3D. Według wcześniejszych zapowiedzi pierwsze z nowych funkcji miałyby się tam znaleźć w ciągu dwóch lat.
Obecnie, zgodnie z zapowiedzią spółki, po kilku latach przerwy EC Szombierki zostanie 10 czerwca udostępniona do zwiedzania podczas tegorocznego święta Szlaku Zabytków Techniki – Industriady. Przygotowany zostanie piknik z atrakcjami kulturalnymi i sportowymi, warsztatami, wykładami, wystawami, a także m.in. koncertem grupy NeuOberschlesien z wokalistką i producentką jazzową Karoliną Glazer.
Sama Glazer, która jest również wiceprzewodniczącą rady nadzorczej Rezonatora, zapewniła PAP, że prowadzi rozmowy z potencjalnymi partnerami, z którymi spółka chce stworzyć program dla elektrociepłowni. Podkreśliła, że pomysł Generatora jest aktualny, a także że w większości – poza częścią związaną z projektem unijnym - prowadzony jest na zasadach "czystego, rynkowego biznesu".
(PAP)
Fot. 123rf